Nöbetçi Eczane Ara

Burun kanaması, toplumda oldukça yaygın görülen ve çoğu zaman korkutucu olsa da genellikle ciddi olmayan bir durumdur. Burnun iç yüzeyi çok ince ve hassas damarlarla kaplıdır; bu nedenle çevresel faktörler, travmalar, alerjiler, hava kuruluğu veya bazı hastalıklar bu damarların kolayca zarar görmesine neden olabilir. Burun kanaması her yaşta görülebilir ancak çocuklarda ve ileri yaşlarda daha sık karşılaşılır. Burun kanamasının nedenlerini, türlerini, doğru müdahaleyi ve eczanelerde bulunan destek ürünlerini bilmek hem panik yaşanmasını önler hem de etkili bir şekilde kontrol sağlanmasına yardımcı olur.

Burun Kanamasının Türleri

Burun kanamaları anatomik olarak iki gruba ayrılır ve her grubun nedeni ile tedavi yaklaşımı birbirinden farklı olabilir.

1) Anterior (Ön) Burun Kanaması

En sık görülen türdür. Burun deliklerine yakın bölgedeki damarların çatlamasıyla oluşur. Genellikle hafiftir ve evde kolayca kontrol altına alınabilir. Çocuklarda görülen burun kanamalarının çoğu anterior kaynaklıdır.

2) Posterior (Arka) Burun Kanaması

Daha nadir fakat daha ciddi bir türdür. Burun arka duvarındaki büyük damarların hasar görmesiyle ortaya çıkar. Genellikle ileri yaşlarda görülür ve tıbbi müdahale gerektirir.

Burun Kanaması Neden Olur?

Burun kanamasının pek çok nedeni olabilir. Bazıları basit ve geçiciyken bazıları altta yatan daha ciddi bir hastalığa işaret edebilir.

1) Hava Kuruluğu

Kış aylarında kaloriferli ortamlar veya klima gibi etkenler burun içini kurutur. Kuruyan mukozada çatlaklar oluşur ve kanama meydana gelir.

2) Burun Karıştırma veya Travma

En yaygın nedenlerden biridir. Özellikle çocuklarda burun karıştırma sonucu damarlar kolayca zarar görür. Ayrıca burna alınan darbeler, sert sümkürme veya spor kazaları da kanamaya yol açabilir.

3) Alerjik Rinit

Alerji nedeniyle sık hapşırma, kaşıntı ve burun tıkanıklığı burun içini tahriş eder. Bu da kanama riskini artırır.

4) Sinüzit ve Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

İltihaplı süreçler burun mukozasını zayıflatır ve kanamaya yatkın hale getirir.

5) Burun Spreylerinin Yanlış Kullanımı

Özellikle dekonjestan spreylerin uzun süreli veya yanlış açıyla kullanılması burun içindeki damarların incelmesine ve kanamasına neden olabilir.

6) Kan Sulandırıcı İlaçlar

Aspirin, warfarin veya diğer antikoagülanlar kanamayı artırabilir. Bu nedenle bu ilaçları kullanan kişilerde burun kanaması daha sık görülür.

7) Burun Yapısal Bozuklukları

Deviasyon veya burun içinde bulunan polipler damarların baskı altında kalmasına ve kolayca kanamasına neden olabilir.

8) Yetersiz Nem ve Susuzluk

Vücuttaki sıvı eksikliği burun içindeki dokuların kurumasına yol açar.

9) Yüksek Tansiyon

Kontrolsüz yüksek tansiyon burun damarlarının basınca dayanamayarak çatlamasına neden olabilir. Özellikle yaşlılarda görülen posterior kanamaların önemli bir sebebidir.

10) Hormonal Değişiklikler

Hamilelik döneminde artan kan dolaşımı ve hormonlar burun mukozasını hassaslaştırarak kanama riskini artırabilir.

11) Vitamin Eksiklikleri

K vitamini, C vitamini ve demir eksikliği damar sağlığını olumsuz etkileyerek kanamaya yol açabilir.

12) Tümör veya Sistemik Hastalıklar

Nadir görülen fakat ciddi nedenler arasındadır. Tekrarlayan ve durdurulamayan kanamalarda detaylı bir doktor muayenesi gerekir.

Burun Kanaması Belirtileri

• Tek veya her iki burun deliğinden kan gelmesi
• Genizden boğaza doğru kan akması
• Baş dönmesi
• Aşırı kanamalarda halsizlik
• Burun içinde yanma veya basınç hissi

Burun Kanamasında Yapılması Gereken Doğru İlk Yardım

Birçok kişi burun kanaması sırasında yanlış hareket eder. Başın geriye atılması, burnun sıkılması veya yatma gibi uygulamalar kanamanın artmasına veya boğaza akmasına neden olabilir.

Doğru İlk Yardım Adımları

1. Kişi dik oturmalı ve hafifçe öne eğilmelidir.
2. Baş kesinlikle geriye atılmamalıdır.
3. Burun deliklerinin yumuşak kısmı iki parmakla 10 dakika boyunca nazikçe sıkılmalıdır.
4. Ağızdan nefes alınmalıdır.
5. Burnun üzerine soğuk kompres uygulanabilir.
6. Kanama durduktan sonra 24 saat boyunca burun karıştırmak, sümkürmek veya ağır egzersizden kaçınılmalıdır.

Burun Kanamasında Yapılmaması Gerekenler

• Baş geriye atılmamalıdır.
• Yatar pozisyona geçilmemelidir.
• Burnun içine peçete veya pamuk sıkıştırılmamalıdır (kanamayı artırabilir).
• Dekonjestan spreyler aşırı kullanılmamalıdır.
• Sert şekilde sümkürülmemelidir.

Tekrarlayan Burun Kanamaları Ne Anlama Gelir?

Sık sık burun kanaması yaşayan kişilerde altta yatan bir neden olabilir. Bu durum aşağıdakilerle ilişkilendirilebilir:

• Deviasyon
• Kronik alerji
• Kuru iklim veya yetersiz nem
• Kronik sinüzit
• Kan hastalıkları
• Uzun süreli burun spreyi kullanımı
• Hipertansiyon

Bu nedenle tekrarlayan kanamalarda kulak burun boğaz uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Burun Kanamasını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

• Evin nem oranını artırmak
• Tuzlu su spreyi ile burun içini nemlendirmek
• Burun karıştırmaktan kaçınmak
• Klimanın burun kurutmasını engellemek
• Alerji tedavilerini düzenli kullanmak
• Sigara dumanından uzak durmak
• Yeterli su tüketmek

Burun Kanamasında Eczaneden Alınabilecek Ürünler

1) Tuzlu Su Spreyleri

Burun içindeki kuruluğu ve kabuklanmayı azaltarak kanamayı önlemeye yardımcı olur.

2) Nemlendirici Burun Jelleri

Aloe vera, hyaluronik asit veya bitkisel yağlar içeren jeller burun mukozasını nemlendirir.

3) Vitamin Takviyeleri

C vitamini, çinko ve K vitamini içeren destekler damar sağlığını güçlendirebilir.

4) Alerji Spreyleri

Alerji kaynaklı tahrişi azaltarak kanama riskini düşürebilir.

Ne Zaman Doktora Gitmek Gerekir?

• Kanama 20 dakikadan uzun sürüyorsa
• Kanama çok yoğunsa
• Nedensiz tekrarlıyorsa
• Kişi kan sulandırıcı kullanıyorsa
• Baş dönmesi veya bayılma hissi eşlik ediyorsa
• Posterior kanama şüphesi varsa

Bu belirtiler ciddi durumların habercisi olabilir ve profesyonel tıbbi müdahale gerekebilir.

Eczacının Rolü

Eczacılar burun kanamasının nedenlerine göre ürün önerisinde bulunabilir. Burun içi nemlendiricilerin seçimi, tuzlu su spreyi kullanım sıklığı, vitamin takviyesi gerekliliği gibi konularda danışmanlık sağlar. Ayrıca sık tekrarlayan kanamalarda kişiyi KBB uzmanına yönlendirerek sürecin sağlıklı ilerlemesine destek olur.

Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi

← Geri dön