👄 Aft (Ağız Yaraları) Tedavisi: Neden Oluşur, Nasıl Geçer ve En Etkili Eczane Ürünleri
📅 2025-11-30 <
Aft (ağız yaraları), ağız içindeki yanak, dil, dudak içi veya diş eti üzerinde çıkan küçük, beyaz veya sarı renkli, kırmızı bir halka ile çevrili ağrılı lezyonlardır. Toplumun büyük bir kısmı hayatının en az bir döneminde aft problemi yaşar. Her ne kadar ciddi bir hastalık olmasa da konuşmayı, yemeyi ve içmeyi zorlaştırarak yaşam kalitesini düşürür. Aftların oluşum nedenleri, belirtileri ve etkili tedavi yöntemleri hakkında doğru bilgi sahibi olmak iyileşme süresini hızlandırır.
Aft Neden Oluşur?
Aft oluşumunun kesin nedeni tam olarak bilinmese de birçok tetikleyici faktör bulunmaktadır.
1) Bağışıklık Sistemi Zayıflığı
Vücut savunmasının zayıfladığı dönemlerde ağız yaraları daha sık ortaya çıkar.
2) Stres ve Uykusuzluk
Stres bağışıklığı baskılayarak aft oluşma riskini artırır.
3) Vitamin ve Mineral Eksiklikleri
Demir, B12, folik asit eksikliği aft gelişiminde önemli rol oynar.
4) Hormonal Değişiklikler
Özellikle kadınlarda adet döneminde veya hamilelikte aft sıklığı artabilir.
5) Ağız Travmaları
Dudak ısırma, sert yiyecekler, diş teli veya protez kaynaklı tahriş aft oluşumunu tetikleyebilir.
6) Gıda Alerjileri
Asitli ve baharatlı yiyecekler bazı kişilerde afta sebep olabilir.
7) Sigara Kullanımı
Ağız dokusunu zayıflatarak yaraların ortaya çıkmasını kolaylaştırır.
Aft Belirtileri Nelerdir?
- Ağız içinde küçük, yuvarlak yaralar
- Yanma veya batma hissi
- Konuşurken ve yemek yerken ağrı
- Kızarıklık ve hassasiyet
- Bazı vakalarda hafif ateş veya halsizlik
Aft Türleri
1) Minör Aftlar
En yaygın görülen türdür. 1 cm’den küçük yaralardır ve genellikle 7-10 gün içinde iyileşir.
2) Majör Aftlar
Daha büyük ve derin lezyonlardır. İyileşme süresi 2-4 haftayı bulabilir.
3) Herpetiform Aftlar
Çok sayıda küçük yaranın kümeler halinde çıkmasıyla oluşur. Oldukça ağrılı olabilir.
Aft (Ağız Yaraları) Tedavisi Nasıl Yapılır?
Aft tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak, iyileşmeyi hızlandırmak ve tekrar oluşumunu engellemektir.
1) Eczane Ürünleri ile Tedavi
Eczanelerde aft tedavisine yönelik birçok ürün bulunmaktadır.
• Aft Jelleri ve Kremleri
Lokal olarak uygulanan bu ürünler yara yüzeyini kaplayarak acıyı azaltır ve iyileşmeyi hızlandırır.
• Anestezik Etkili Spreyler
Ağrıyı kısa sürede azaltarak yemek yemeyi kolaylaştırır.
• Antiseptik Gargaralar
Ağız içindeki bakterileri azaltarak yaranın hızlı iyileşmesini sağlar.
• Vitamin Takviyeleri
B12, folik asit ve çinko takviyesi aftlara karşı etkili olabilir.
2) Evde Uygulanabilecek Yöntemler
- Tuzlu su ile gargara yapmak
- Karbonatlı su uygulamak
- Aloe vera jel kullanmak
- Sıcak ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmak
- Buz uygulaması ile ağrıyı azaltmak
Aft Ne Kadar Sürede Geçer?
Minör aftlar genellikle 1 hafta içinde iyileşirken, daha büyük aftların iyileşmesi 2-4 haftayı bulabilir. Ancak düzenli bakım yapılmazsa tekrarlama riski yüksektir.
Aft İçin Ne Zaman Doktora Gidilmelidir?
- Yaralar çok büyükse
- 2 haftadan uzun sürerse
- Yutma güçlüğü oluşursa
- Ateş ve halsizlik eşlik ederse
- Sık sık tekrarlayan aftlar varsa
Aft Oluşumunu Engellemek İçin Öneriler
- Ağız hijyenine dikkat edilmelidir.
- Stres yönetimi önemlidir.
- Yeterli uyku düzeni sağlanmalıdır.
- Asitli ve tahriş edici yiyecekler sınırlanmalıdır.
- Ağız travmalarından kaçınılmalıdır.
Beslenmenin Rolü
Cilt ve ağız dokusunun sağlığı için B vitaminleri, demir ve çinko büyük önem taşır. Sebze, meyve ve protein açısından zengin bir beslenme aftların tekrarını azaltır.
Eczacının Rolü
Eczacılar, aft tedavisine uygun ürünleri belirlemede önemli bir rehberdir. Hangi jelin ne sıklıkla uygulanacağı, antiseptik gargara seçimleri, vitamin desteği gerekip gerekmediği konusunda yönlendirme yaparlar. Ayrıca büyük veya sık tekrarlayan aftlarda kişiyi ağız ve diş sağlığı uzmanına yönlendirirler.
Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi