Nöbetçi Eczane Ara

SPF değeri, güneş koruyucu ürünlerin UVB ışınlarına karşı ne kadar koruma sağladığını gösteren en önemli ölçüdür. Güneşe çıkmadan önce kullanılan güneş kremleri, losyonlar ve spreylerde yer alan SPF ibaresi, bir ürünün sizi güneş yanığına karşı ne kadar süre ve ne ölçüde koruyacağını ifade eder. Ancak SPF'nin yalnızca bir sayıdan ibaret olmadığını, aslında cilt sağlığı açısından çok daha derin bir anlam taşıdığını bilmek gerekir. SPF doğru seçilmediğinde veya doğru kullanılmadığında güneşten korunma etkisi ciddi biçimde düşer. Bu nedenle SPF'nin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve hangi seviyenin kimler için uygun olduğunu anlamak büyük önem taşır.

SPF Nedir?

SPF, “Sun Protection Factor” yani Güneş Koruma Faktörü anlamına gelir. Bu değer, bir güneş koruyucunun cildi UVB ışınlarına karşı ne kadar koruduğunu gösterir. UVB ışınları güneş yanığının ana sebebi olup uzun vadede cilt DNA'sına zarar verebilir. SPF değeri ise bu ışınların cilde ulaşmasını engelleyen bir bariyer görevi görür. Örneğin SPF 30 bir ürün, UVB ışınlarının yaklaşık %97'sini filtreler. SPF arttıkça koruma seviyesi yükselir, ancak artış oranı lineer değildir.

SPF Değerleri Ne İfade Eder?

SPF değerinin anlamı birçok kişi tarafından yanlış bilinir. SPF bir zaman uzatma aracı gibi düşünülse de gerçekte ışınların filtrelenme oranını gösterir.

• SPF 15: UVB ışınlarının yaklaşık %93'ünü engeller.
• SPF 30: Yaklaşık %97 koruma sağlar.
• SPF 50: %98'e kadar koruma sunar.
• SPF 50+: %99'a yakın koruma sağlar.

Aradaki fark küçük görünse de özellikle açık tenliler, hassas ciltliler ve güneşe uzun süre maruz kalanlar için SPF 50 ve üzeri ürünler önerilir.

SPF Nasıl Hesaplanır?

SPF hesaplaması, güneş ışığına maruz kalan bir kişinin koruyucu kullanmadan güneş yanığı geliştirmeye başladığı süreye dayanır. Örneğin, bir kişinin cildi güneşe maruz kaldıktan 10 dakika sonra kızarmaya başlıyorsa ve SPF 30 güneş kremi kullanıyorsa, bu kişi aynı koşullarda 30 kat daha uzun süre güneş yanığı olmadan durabilir. Yani:

10 dakika x SPF 30 = 300 dakika (yaklaşık 5 saat)

Ancak bu hesap teoriktir. Terleme, suya girme, havluyla silinme ve yanlış uygulama bu süreyi ciddi şekilde azaltır. Bu nedenle SPF ne kadar yüksek olursa olsun, güneş kremi 2-3 saatte bir mutlaka yenilenmelidir.

SPF ve UVA-UVB Farkı

Birçok kişi SPF'nin UVA ışınlarına karşı da koruma sağladığını düşünür ancak SPF yalnızca UVB korumasını ifade eder. UVA ışınları daha derine nüfuz eder ve cilt yaşlanmasının başlıca nedenidir. Bu nedenle bir güneş koruyucu seçerken sadece SPF değerine bakmak yeterli değildir; geniş spektrumlu (broad spectrum) ve hem UVA hem UVB koruması sağlayan ürünler tercih edilmelidir.

Hangi SPF Değeri Kime Uygundur?

1) Açık Tenliler

Açık tenli, çilleri olan veya güneşe kolayca kızaran kişiler yüksek SPF değerli ürünler kullanmalıdır. SPF 50 ve üzeri en güvenli seçenektir.

2) Koyu Tenliler

Koyu tenli kişiler melanin nedeniyle bir miktar doğal korumaya sahip olsa da SPF 30 altına düşmemelidir.

3) Çocuklar

Çocukların cilt bariyeri daha incedir. Bu nedenle çocuklar için özel olarak geliştirilen mineral filtreli SPF 50 ürünleri önerilir.

4) Günlük Kullanım

Kapalı havalarda bile UVA ışınları etkilidir. Gündelik kullanım için SPF 30 yeterli olsa da uzun süre dışarıda kalınacaksa SPF 50 tercih edilmelidir.

SPF Kullanımı Hakkında Yaygın Yanlışlar

“SPF 100, SPF 50'nin iki katı koruma sağlar.”

Bu yanlıştır. SPF 50 yaklaşık %98 koruma sağlarken SPF 100 yaklaşık %99 koruma sunar. Aradaki fark minimaldir.

“Bulutlu havalarda güneş kremi sürmeye gerek yok.”

Bulutlar UV ışınlarının %80’ini geçirir, bu nedenle SPF her mevsim gereklidir.

“Koyu tenliler güneş kremi kullanmak zorunda değildir.”

Koyu ten güneş yanığı riskini azaltır ama cilt hasarı riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Her cilt tipi güneş kremi kullanmalıdır.

SPF Değeri Yüksek Olan Ürünler Daha mı Güvenli?

SPF değeri yüksek olan ürünler daha fazla koruma sunsa da tek kriter SPF olmamalıdır. Ürün seçerken:

• UVA-UVB koruması
• Suya dayanıklılık
• Cilt tipine uygunluk
• Kimyasal veya mineral filtre türü
• Formülün alerjen içermemesi

gibi faktörlere de dikkat edilmelidir.

SPF Uygulama Teknikleri

1. Güneşe çıkmadan 20-30 dakika önce uygulanmalıdır.
2. Yüz için bir çay kaşığı, vücut için yaklaşık 2 yemek kaşığı ürün kullanılmalıdır.
3. Her 2-3 saatte bir yenilenmelidir.
4. Terleme, havuza veya denize girme sonrasında tekrar uygulanmalıdır.
5. Kulak, boyun, ense, el üstleri ve omuzlar unutulmamalıdır.

SPF ve Makyaj

Birçok fondöten veya BB krem belirli oranda SPF içerir; ancak bu ürünler tek başına yeterli koruma sağlamaz. Makyaj altına mutlaka güneş kremi uygulanmalıdır.

Çocuklar ve Bebeklerde SPF Kullanımı

0-6 aylık bebeklerde güneş kremi önerilmez; gölgede tutulmaları gerekir. Daha büyük bebekler ve çocuklar için mineral içerikli SPF 50 ürünler daha uygundur.

Eczacının Rolü

Eczacılar, cilt tipine ve günlük kullanım alışkanlıklarına göre en uygun SPF değerini belirlemede önemli bir rol oynar. Ayrıca ürün içerikleri, filtre türleri, kullanım sıklığı ve alerji riskleri hakkında detaylı bilgi verirler.

Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi

← Geri dön