Nöbetçi Eczane Ara

Ateşli havale, özellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görülen ve yüksek ateşle birlikte ortaya çıkan, çoğu zaman ebeveynler için son derece korkutucu olan bir durumdur. Ateşli havale sırasında çocukta ani kasılmalar, bilinç kaybı ve istemsiz hareketler görülebilir. Görünümü çok endişe verici olsa da ateşli havalelerin büyük bir kısmı iyi huyludur ve kalıcı bir hasar bırakmaz. Ancak ateşli havale hakkında doğru bilgiye sahip olmak, yanlış müdahalelerden kaçınmak ve ne zaman tıbbi yardım alınması gerektiğini bilmek çocuk sağlığı açısından hayati önem taşır.

Ateşli Havale Nedir?

Ateşli havale, çocuğun vücut sıcaklığının genellikle 38°C ve üzerine çıkmasıyla birlikte ortaya çıkan, ateşe bağlı nöbet durumudur. Ateşli havale epilepsi değildir ve çoğu çocukta sadece belirli bir yaş aralığında görülür.

Ateşli Havale Hangi Yaşlarda Görülür?

Ateşli havaleler en sık 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda görülür. Bu yaş grubunda sinir sistemi henüz tam olgunlaşmadığı için yüksek ateşe karşı daha hassas bir yanıt gelişebilir.

Ateşli Havale Neden Olur?

Ateşli havalenin temel tetikleyicisi ateştir. Ancak havalenin ortaya çıkmasında ateşin yüksekliğinden çok, ateşin hızlı yükselmesi etkili olabilir.

1) Viral Enfeksiyonlar

Üst solunum yolu enfeksiyonları, grip ve diğer viral hastalıklar ateşli havalenin en sık nedenleridir.

2) Bakteriyel Enfeksiyonlar

Orta kulak iltihabı, boğaz enfeksiyonları ve idrar yolu enfeksiyonları ateşe ve dolayısıyla havaleye yol açabilir.

3) Aşı Sonrası Ateş

Bazı çocuklarda aşı sonrası görülen ateş ateşli havaleyi tetikleyebilir.

4) Genetik Yatkınlık

Ailesinde ateşli havale öyküsü bulunan çocuklarda risk daha yüksektir.

Ateşli Havale Türleri Nelerdir?

Basit Ateşli Havale

En sık görülen türdür. Genellikle 15 dakikadan kısa sürer, vücudun her iki tarafını etkiler ve gün içinde tekrarlamaz.

Komplike Ateşli Havale

15 dakikadan uzun sürebilir, gün içinde tekrarlayabilir veya vücudun sadece bir bölümünü etkileyebilir. Bu durumda daha yakından değerlendirme gerekir.

Ateşli Havale Belirtileri Nelerdir?

• Ani kasılmalar
• Kollar ve bacaklarda istemsiz hareketler
• Bilinç kaybı
• Gözlerin yukarı kayması veya sabitlenmesi
• Dişlerin kilitlenmesi
• Nefes alıp vermede düzensizlik

Ateşli Havale Ne Kadar Sürer?

Çoğu ateşli havale 1–5 dakika içinde kendiliğinden sona erer. Nadir durumlarda daha uzun sürebilir.

Ateşli Havale Sırasında Ne Yapılmalı?

Ateşli havale anında doğru müdahale çocuğun güvenliği açısından çok önemlidir.

1) Sakin Kalın

Havale sırasında sakin olmak doğru adımları atabilmek için gereklidir.

2) Çocuğu Güvenli Bir Yere Yatırın

Çocuk düz ve yumuşak bir zemine yan yatırılmalıdır.

3) Ağız İçine Hiçbir Şey Koymayın

Dilini yutma korkusuyla ağıza cisim sokmak son derece tehlikelidir.

4) Zorla Tutmaya Çalışmayın

Kasılmaları durdurmaya çalışmak yaralanmalara yol açabilir.

5) Süreyi Takip Edin

Havalenin ne kadar sürdüğünü not etmek sağlık profesyonelleri için önemlidir.

Ateşli Havale Sırasında Yapılmaması Gerekenler

• Ağza kaşık, bez veya parmak sokmak
• Soğuk suyla yıkamak
• Sarsmak
• İlaç içirmeye çalışmak

Ateşli Havale Sonrasında Ne Yapılmalı?

Havale sona erdikten sonra çocuk genellikle yorgun ve uykulu olabilir. Bu normaldir.

• Çocuğun ateşi ölçülmelidir
• Uygun ateş düşürücü kullanılabilir
• Doktor kontrolü sağlanmalıdır

Ateşli Havale Tehlikeli midir?

Basit ateşli havalelerin büyük çoğunluğu beyin hasarı, zeka geriliği veya epilepsiye yol açmaz. Ancak komplike ateşli havalelerde risk biraz daha yüksektir.

Ateşli Havale Epilepsiye Dönüşür mü?

Çoğu çocukta ateşli havale epilepsiye dönüşmez. Ancak komplike havale geçiren ve ailesinde epilepsi öyküsü bulunan çocuklarda risk artabilir.

Ateşli Havale Tekrarlar mı?

Ateşli havale geçiren çocukların yaklaşık %30–40’ında tekrar görülebilir. Özellikle ilk havalenin erken yaşta geçirilmesi riski artırır.

Ateşli Havale Nasıl Önlenir?

Ateşli havaleyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak ateşin erken fark edilmesi ve doğru yönetilmesi riski azaltabilir.

• Ateş düzenli ölçülmelidir
• Ateş yükselirken müdahale edilmelidir
• Enfeksiyonlar yakından izlenmelidir

Çocuklarda Ateş Yönetiminin Önemi

Ateşli havale riskini azaltmak için çocuklarda ateş yönetimi büyük önem taşır. Ateşi tamamen bastırmak değil, çocuğun rahatını sağlamak hedeflenmelidir.

Ne Zaman Acil Yardım Gerekir?

• Havale 5 dakikadan uzun sürüyorsa
• Çocuk nefes almakta zorlanıyorsa
• Havale tekrarlıyorsa
• Çocuk uyanmıyorsa
• 3 aylıktan küçük bebekte ateş varsa

Ateşli Havale Sonrası Tetkik Gerekir mi?

Basit ateşli havalelerde genellikle ileri tetkik gerekmez. Ancak komplike havalelerde doktor ek incelemeler isteyebilir.

Eczacının Rolü

Eczacılar ateşli havale konusunda ebeveynleri doğru bilgilendirir, ateş düşürücülerin güvenli kullanımı hakkında danışmanlık sağlar ve havalenin ciddiyetine göre aileyi sağlık kuruluşlarına yönlendirir. Doğru bilgi, gereksiz panik ve yanlış müdahalelerin önlenmesinde kritik rol oynar.

Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi

← Geri dön