Nöbetçi Eczane Ara

Ateş, vücudun enfeksiyonlara ve çeşitli hastalıklara karşı verdiği doğal bir savunma tepkisidir. Çoğu zaman korkutucu olarak algılansa da ateş, bağışıklık sisteminin aktif çalıştığının bir göstergesidir. Ancak ateşin çok yükselmesi, uzun sürmesi veya belirli belirtilerle birlikte görülmesi durumunda dikkatli olunmalı ve doğru şekilde müdahale edilmelidir. Ateşin neden çıktığını, hangi durumlarda tehlikeli olabileceğini ve nasıl güvenli bir şekilde düşürülebileceğini bilmek hem yetişkinler hem de çocuklar için büyük önem taşır.

Ateş Nedir?

Ateş, vücut sıcaklığının normal değerlerin üzerine çıkmasıdır. Sağlıklı bireylerde vücut sıcaklığı genellikle 36–37,5°C arasındadır. Vücut sıcaklığının 38°C ve üzerine çıkması ateş olarak kabul edilir.

Ateş Neden Çıkar?

Ateşin ortaya çıkmasının birçok farklı nedeni olabilir. En yaygın nedenler enfeksiyonlardır.

1) Enfeksiyonlar

Viral, bakteriyel veya paraziter enfeksiyonlar ateşin en sık nedenidir.

• Soğuk algınlığı
• Grip
• Boğaz enfeksiyonları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Akciğer enfeksiyonları

2) Bağışıklık Sistemi Tepkileri

Vücut, mikroplarla savaşırken bağışıklık hücreleri ateşi yükselten maddeler salgılar.

3) Aşılar

Özellikle çocukluk çağı aşılarından sonra kısa süreli ateş görülebilir. Bu durum bağışıklık sisteminin yanıt verdiğini gösterir.

4) Enflamatuar Hastalıklar

Romatizmal hastalıklar ve otoimmün rahatsızlıklar ateşe neden olabilir.

5) Sıcak Çarpması

Uzun süre yüksek sıcaklığa maruz kalmak vücut ısısının artmasına yol açabilir.

6) Bazı İlaçlar

Nadir durumlarda bazı ilaçlar ateşe neden olabilir.

Ateş Türleri Nelerdir?

Düşük Dereceli Ateş

37,5–38°C arasındaki ateş genellikle hafif seyreder.

Orta Dereceli Ateş

38–39°C arası ateş dikkatle izlenmelidir.

Yüksek Ateş

39°C ve üzeri ateş ciddi kabul edilir ve müdahale gerektirir.

Ateşin Belirtileri Nelerdir?

• Üşüme ve titreme
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Terleme
• İştahsızlık
• Kas ağrıları

Ateş Her Zaman Zararlı mıdır?

Ateş çoğu zaman zararlı değildir. Hafif ve orta dereceli ateş, vücudun enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olur. Ancak çok yüksek ateş veya uzun süren ateş durumlarında risk oluşabilir.

Ateş Ne Zaman Tehlikelidir?

• 39°C ve üzerindeyse
• 48 saatten uzun sürüyorsa
• Bilinç değişikliği varsa
• Nefes darlığı eşlik ediyorsa
• Havale görülüyorsa

Ateş Nasıl Ölçülür?

Ateş ölçümü doğru değerlendirme için önemlidir.

• Dijital termometreler
• Koltuk altı
• Ağızdan
• Kulaktan
• Rektal ölçüm (bebeklerde)

Ateş Nasıl Düşürülür?

Ateşi düşürmek için öncelikle güvenli ve etkili yöntemler tercih edilmelidir.

Evde Ateş Düşürme Yöntemleri

1) Bol Sıvı Tüketimi

Ateş sırasında vücut sıvı kaybeder. Su, bitki çayları ve ılık içecekler tercih edilmelidir.

2) Dinlenme

Vücudun enfeksiyonla savaşabilmesi için istirahat önemlidir.

3) Ortamın Havalandırılması

Oda serin ve iyi havalandırılmış olmalıdır.

4) İnce Giysiler

Aşırı kalın giyinmek ateşi yükseltebilir.

5) Ilık Duş veya Silme

Soğuk su kullanılmamalı, ılık suyla vücut silinebilir.

Ateş Düşürmede Yapılmaması Gerekenler

• Soğuk suyla banyo yaptırmak
• Alkol veya sirke ile silmek
• Aşırı kalın örtmek

Ateş Düşürücü İlaçlar

Ateş düşürücü ilaçlar gerektiğinde ve doğru dozda kullanılmalıdır.

Parasetamol

Çocuklar ve yetişkinlerde yaygın olarak kullanılır.

İbuprofen

Ateş ve ağrıyı azaltmada etkilidir.

İlaçlar mutlaka eczacı veya doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Çocuklarda Ateş

Çocuklarda ateş ebeveynleri daha fazla endişelendirir. Ancak çoğu zaman ateş ciddi değildir.

Çocuklarda Ateş Ne Zaman Ciddidir?

• 3 aylıktan küçük bebeklerde
• 40°C’ye yaklaşan ateşlerde
• Havale eşlik ediyorsa

Bebeklerde Ateş

Bebeklerde ateş mutlaka ciddiye alınmalıdır ve sağlık profesyoneline danışılmalıdır.

Yaşlılarda Ateş

Yaşlı bireylerde ateş bazen belirgin olmayabilir ancak ciddi enfeksiyonların habercisi olabilir.

Ateş ve Havale İlişkisi

Yüksek ateş bazı çocuklarda ateşli havaleye yol açabilir. Bu durum genellikle korkutucu olsa da çoğu zaman kalıcı hasar bırakmaz.

Ateş Uzun Sürerse Ne Olur?

Uzun süren ateş altta yatan ciddi bir enfeksiyon veya hastalığın işareti olabilir.

Ateş Durumunda Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

• Ateş düşmüyorsa
• Şiddetli belirtiler eşlik ediyorsa
• Çocuk veya bebek söz konusuysa

Eczanede Ateş İçin Neler Yapılabilir?

Eczaneler ateş yönetiminde önemli bir danışmanlık noktasıdır.

• Uygun ateş düşürücü önerisi
• Doğru doz bilgisi
• Ateş ölçümü hakkında bilgilendirme

Eczacının Rolü

Eczacılar ateşin nedenine göre uygun ürünlerin seçimi, doğru kullanım ve güvenli doz konusunda danışmanlık sağlar. Ateşin ciddiyetine göre hastayı doktora yönlendirerek olası risklerin önüne geçilmesine yardımcı olur.

Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi

← Geri dön