Nöbetçi Eczane Ara

Kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sonucu dışkının sertleşmesi, tuvalete çıkma sıklığının azalması ve dışkılama sırasında zorlanma ile karakterize edilen yaygın bir sindirim sistemi problemidir. Toplumda her yaştan insanı etkileyebilen kabızlık, geçici olabileceği gibi kronik hâle de gelebilir. Çoğu zaman yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarıyla ilişkili olsa da, bazı durumlarda altta yatan ciddi sağlık sorunlarının belirtisi olabilir. Kabızlığın nedenlerini doğru anlamak ve uygun çözüm yollarını uygulamak, bağırsak sağlığının korunması açısından büyük önem taşır.

Kabızlık Nedir?

Kabızlık, haftada üçten az dışkılama, dışkının sert ve kuru olması, dışkılama sırasında zorlanma ve tam boşalamama hissi ile tanımlanır. Kabızlık kişiden kişiye farklı şekillerde hissedilebilir.

Kabızlık Türleri Nelerdir?

Akut Kabızlık

Kısa süreli ve genellikle beslenme değişikliği, seyahat veya stres gibi nedenlerle ortaya çıkar.

Kronik Kabızlık

Uzun süre devam eden, yaşam kalitesini düşüren ve düzenli olarak tekrar eden kabızlık türüdür.

Kabızlık Neden Olur?

Kabızlığın ortaya çıkmasında birçok faktör rol oynayabilir.

1) Yetersiz Lif Tüketimi

Lifli besinler dışkının hacmini artırarak bağırsak hareketlerini destekler. Liften fakir beslenme kabızlığın en yaygın nedenlerinden biridir.

2) Yetersiz Su Tüketimi

Su, dışkının yumuşak kalmasını sağlar. Az su içmek dışkının sertleşmesine yol açar.

3) Hareketsiz Yaşam

Fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini uyarır. Hareketsiz yaşam bağırsak tembelliğine neden olabilir.

4) Tuvalet İhtiyacını Ertelemek

Tuvalet ihtiyacını sürekli ertelemek bağırsak reflekslerini zayıflatır.

5) Stres ve Anksiyete

Stres, bağırsak hareketlerini yavaşlatarak kabızlığa yol açabilir.

6) Beslenme Düzeni Değişiklikleri

Seyahat, diyet değişikliği veya düzensiz öğünler kabızlığı tetikleyebilir.

7) Antibiyotik Kullanımı

Antibiyotikler bağırsak florasını bozarak kabızlığa neden olabilir.

8) Bazı İlaçlar

Ağrı kesiciler, demir ilaçları, bazı antidepresanlar ve tansiyon ilaçları kabızlık yapabilir.

9) Hormonal Değişiklikler

Gebelik, tiroid hastalıkları ve menopoz döneminde kabızlık daha sık görülebilir.

10) Yaşlanma

Yaş ilerledikçe bağırsak hareketleri yavaşlayabilir.

Kabızlık Belirtileri Nelerdir?

• Seyrek dışkılama
• Sert ve kuru dışkı
• Dışkılama sırasında zorlanma
• Karın şişkinliği
• Gaz ve karın ağrısı
• Tam boşalamama hissi

Kabızlık Kimlerde Daha Sık Görülür?

• Yaşlı bireylerde
• Hareketsiz kişilerde
• Yetersiz lif ve su tüketenlerde
• Hamilelerde
• Stresli yaşam sürenlerde

Kabızlık Nasıl Giderilir?

Kabızlığın giderilmesi için öncelikle yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları düzenlenmelidir.

Beslenme ile Kabızlığı Gidermek

Lifli Besinleri Artırmak

• Tam buğday ekmeği
• Yulaf
• Kuru erik
• Kuru kayısı
• Sebzeler
• Meyveler

Yeterli Su İçmek

Günde en az 2–2,5 litre su tüketmek bağırsak hareketlerini destekler.

Probiyotik Besinler

Yoğurt ve kefir gibi probiyotik besinler bağırsak florasını düzenler.

Kabızlıkta Egzersizin Önemi

Düzenli fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini hızlandırır.

• Yürüyüş
• Hafif egzersizler
• Yoga

Tuvalet Alışkanlığı Kazanmak

Her gün aynı saatte tuvalete gitmek bağırsak reflekslerini güçlendirir.

Kabızlık İçin Doğal Yöntemler

Ilık Su

Sabah aç karnına içilen ılık su bağırsakları uyarabilir.

Bitki Çayları

Rezene, anason ve papatya çayı sindirimi destekleyebilir.

Kabızlık İçin Eczane Ürünleri

Eczanelerde kabızlığı gidermeye yardımcı olan çeşitli ürünler bulunur.

Lif Takviyeleri

Bağırsak hareketlerini destekler.

Probiyotik Takviyeler

Bağırsak florasını düzenleyerek kabızlığı azaltabilir.

Osmotik Laksatifler

Dışkının yumuşamasını sağlar.

Fitil ve Şuruplar

Kısa süreli kullanım için tercih edilir.

Kabızlıkta Yapılan Yaygın Hatalar

• Sürekli laksatif kullanmak
• Su içmeden lif artırmak
• Hareketsiz yaşamı sürdürmek
• Şikâyeti uzun süre ihmal etmek

Çocuklarda Kabızlık

Çocuklarda kabızlık sık görülür. Beslenme düzeni ve tuvalet alışkanlığı büyük önem taşır.

Yaşlılarda Kabızlık

Yaşlı bireylerde kabızlık daha yaygındır ve dikkatle yönetilmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

• Kabızlık uzun süredir devam ediyorsa
• Şiddetli karın ağrısı varsa
• Kanama görülüyorsa
• Ani kilo kaybı eşlik ediyorsa

Eczacının Rolü

Eczacılar kabızlık şikâyetinde uygun ürün seçimi, doğru kullanım ve yaşam tarzı önerileri konusunda danışmanlık sağlar. Gerektiğinde hastayı doktora yönlendirerek güvenli bir tedavi süreci sunar.

Kaynak: Nöbetçi Eczane Ara Sağlık Rehberi

← Geri dön